Duurzame gebiedsontwikkeling

CO₂ neutraal cement: twee varianten

dinsdag 10 februari 2026

De betonsector verandert in hoog tempo. Waar duurzaamheid jarenlang vooral een beleidswoord was, zien we nu concrete innovaties die de praktijk raken. Twee ontwikkelingen springen daarbij in het oog: de CO₂‑neutrale brug van Heijmans in Rosmalen en de hoogwaardige betonrecycling van Urban Mine in Zaandam. Samen laten ze zien dat de sector klaar is voor een nieuwe fase: cement dat zowel CO₂‑arm als volledig circulair kan zijn.

Bouwen van CO₂‑neutrale brug[1]

Op het terrein van het hoofdkantoor van Heijmans ligt sinds kort een modulaire brug van CO₂‑neutraal beton. Het bouwwerk is bescheiden van omvang, maar groot in betekenis. Innovatiemanager Nick Vervoort benadrukt dat de innovatie “eigenlijk heel simpel” is, maar achter die eenvoud schuilt een slimme combinatie van drie duurzame componenten:

  1. Paebbl – olivijn dat CO₂ mineraliseert en cement vervangt
  2. Biochar – een koolstofrijke vulstof die CO₂ langdurig opslaat
  3. 100% gerecycled zand en grind – geleverd door Urban Mine

Om binnen de huidige rekenregels te blijven, is een kleine fractie klinkercement[i] toegevoegd. De CO₂‑uitstoot daarvan wordt volledig gecompenseerd door de CO₂‑bindende materialen. Dit resulteert in een netto CO₂‑neutraal betonmengsel dat in een belastingproef moeiteloos acht ton kon dragen. Heijmans koos ervoor deze innovatie buiten een project te realiseren. Te vaak sneuvelen namelijk duurzame pilots in de hectiek van planning en risico’s. De brug fungeert daarom als open innovatieplek: een tastbare uitnodiging aan opdrachtgevers om te komen kijken, testen en meedenken.

Urban Mine: betonpuin als hoogwaardige grondstof[2]

In Zaandam werkt Urban Mine aan een revolutie van een andere orde. Waar Heijmans CO₂ vastlegt in nieuwe materialen, laat Urban Mine zien hoe je betonpuin zó kunt verwerken dat het opnieuw als hoogwaardige grondstof de keten in kan. Met de Smart Liberator[ii] en Smart Refiner[iii] wordt betonpuin volledig gescheiden o.a.:

  1. Freegravel – schoon grind
  2. Freesand – zuiver circulair zand
  3. Freement coarse & fine – teruggewonnen cementsteen (RCF)

Deze fracties zijn van zó hoge kwaliteit dat ze voldoen aan de strengste normen. Dankzij nieuwe richtlijnen zoals CROW‑CUR Aanbeveling 127 [iv] en de cementnorm EN 197‑6[v] kunnen ze in steeds hogere percentages worden toegepast in nieuw beton en zelfs in nieuwe cementsoorten. Urban Mine produceert inmiddels prefab elementen, waarin een deel van het cement is vervangen door Freement. Het bedrijf werkt energieneutraal, verwerkt puin uit de regio en wil binnen vijf jaar doorgroeien naar tien locaties.

Wat betekent dit voor aannemers?

Voor bouwers ontstaat nu een nieuwe realiteit:

  • circulair beton is niet langer een nicheproduct;
  • CO₂‑neutraal beton is technisch haalbaar binnen bestaande normen;
  • hoogwaardige gerecyclede grondstoffen zijn regionaal beschikbaar;
  • opdrachtgevers vragen steeds vaker om lage MKI‑waarden[i] en circulaire oplossingen.

De brug van Heijmans en de raffinagetechniek van Urban Mine laten zien dat de sector klaar is voor de volgende stap. De vraag is niet langer óf we overstappen, maar hoe snel we dat samen doen.

 

Literatuur

[1] Heijmans test CO₂‑neutraal beton in eigen voortuin; Cobouw 21 januari 2026; zie: Heijmans test CO2-neutraal beton in eigen voortuin: 'Het is eigenlijk heel simpel'

[2] Urban Mine transformeert slooppuin in nieuw bouwmateriaal; Bouwbelang, 3 februari 2025 https://bouwbelang.com/2025/02/urban-mine-transformeert-slooppuin-in-nieuw-bouwmateriaal/ of: Circulair beton bij Urban Mine; Stubeco 2024-1 - Urban Mine_13 jan 2024 2.pdf

Begrippen

[i] Klinker (Portlandcementklinker) is het hoofdbestanddeel van cement. Ontstaat door kalksteen en klei te verhitten tot ca. 1450°C. Dit proces veroorzaakt veel CO₂‑uitstoot, zowel door energiegebruik als door de chemische ontleding van kalksteen (calcinatie).

[ii] Innovatieve breek- en scheidingsinstallatie van Urban Mine. Deze installatie breekt betonpuin met afschuifkrachten, waardoor grind, zand en cementsteen vrijwel onbeschadigd vrijkomen en hoogwaardig kunnen worden gescheiden.

[iii] Smart Refiner is de installatie die ervoor zorgt dat Urban Mine niet alleen grind en zand kan terugwinnen, maar ook cementsteen — en dat maakt hun proces echt onderscheidend. Het is de stap die betonrecycling verheft van “downcycling” naar volwaardige circulaire productie.

[iv] De Nederlandse richtlijn die hogere vervangingspercentages van gerecycled toeslagmateriaal toestaat. Onder voorwaarden mag tot 100% grof en 60% fijn toeslagmateriaal worden toegepast in beton.

[v] Dit is de Europese cementnorm die nieuwe cementsoorten introduceert waarin Recycled Concrete Fines (RCF) mogen worden toegepast. Staat tot 35% RCF toe in cement en maakt cement met lagere CO₂‑voetafdruk mogelijk.

 

 

naar nieuwsoverzicht